polefocusedPrzełom w gimnastyce leczniczej
Gimnastyka lingowska pozostawiła duży odcisk w rozwoju tego sportu na całym świecie. Była inspiracją do opracowywania metod, przynoszących ludziom jeszcze więcej korzyści. Więcej na temat szwedzkiej gimnastyki, której prekursorem był Pehr Henrik Ling przeczytać można w moim pierwszym artykule.
Pojęcie rehabilitacji
Rehabilitację rozumieć można jako działanie lecznicze, które ma na celu przyspieszenie procesu regeneracji i przywrócenie sprawności fizycznej lub psychicznej. Pierwsze wzmianki dotyczące takich zabiegów sięgają czasów starożytnych. Leczenie za pomocą ruchu rozwinęło się w kulturze japońskiej, chińskiej i greckiej. Starożytnym Chinom przypisuje się postęp w poniższych systemach:
- system taj-tsy – kładł duży nacisk na dopasowanie ćwiczeń do potrzeb i zdolności pacjenta, ważna była kolejność i rytmiczność wykonywanych ruchów, a także kwestia przychodzenia z jednej postawy do kolejnej;
- system szenga – system ćwiczeń wykonywanych w pozycji siedzącej bądź leżącej, stworzony z myślą o osobach starszych;
- system kung-fu – najstarszy system leczniczej gimnastyki, sztuki walki i samoobrony, służące wzmocnieniu całego organizmu i poprawie odporności
Mechanoterapia Gustava Zandera
XIX wiek przyniósł wiele korzyści w lecznictwie. Opracowane przez Pehra Linga podstawy gimnastyki leczniczej zaowocowały powstaniem metod ćwiczeń z wykorzystaniem maszyn. Propagatorem tego rodzaju terapii był Gustav Zander.
Pierwszy zakład mechanoterapii powstał w 1865 roku w Sztokholmie. Jego pomysłodawcą i założycielem był Gustav Zander – szwedzki ortopeda.
Zander podzielił swoje urządzenia do leczniczej gimnastyki na poniższe serie:
1. Urządzenia wprawiane w ruch siłą mięśni pacjenta:
A. Aktywne ruchy ramion
B. Aktywne ruchy nóg
C. Aktywne ruchy tułowia
L. Aktywne ruchy, których zadaniem jest korygowanie skrzywień kręgosłupa
2. Urządzenia wprawiane w ruch za pomocą silnika:
D. Ruchy równowagowe
E. Ruchy bierne
F. Ruchy podbijające
G. Ruchy młotkowe
H. Ruchy ugniatające
J. Ruchy rozcierające i toczące
3. Urządzenia przeznaczone do wywierania korekcyjnego nacisku na układ kostny bądź do rozciągnięcia części ciała za pomocą ciężaru ciała pacjenta, znajdującego się na aparacie lub za pomocą specjalnych urządzeń mechanicznych:
K. Urządzenia pochylające, przeznaczone do leczenia skrzywień kręgosłupa poprzez zastosowanie odpowiedniego nacisku
Lekarz w swojej metodzie skupiał dużą uwagę na stosowanie dźwigni mechanicznej, która polegała na stopniowym zwiększaniu obciążenia w zależności od siły mięśni. Ciężar był dostosowywany przez terapeutę, który dzięki zastosowaniu praw fizyki i mechaniki mógł zwiększać bądź zmniejszać dawkę.
Duży nacisk kładł na rolę oddechu oraz częstotliwość wykonywanych ćwiczeń i przerwy między poszczególnymi seriami. Podkreślał, jak ważne jest zachowanie ciągłości podczas treningu, aby nie doprowadzić do powstania dysproporcji ciała.
Bibliografia
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Rehabilitacja_medyczna
- Grabowska A., Narodziny i rozwój rehabilitacji, Archiwum Historii i Filozofii Medycyny, 78/2015
- Świerkosz, M. (2019). Kobieta i sport w dyskursach publicznych na przełomie XIX i XX wieku : zarys problematyki. In A. Janicka, C. Fournier Kiss, & B. Olech (Eds.), Przemiany dyskursu emancypacyjnego kobiet: Vol. Seria II (pp. 597–608). Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku.
- Karolina Talar (2022). Historyczno-społeczne aspekty aktywności ruchowej osób starszych w polskiej problematyce higienicznej w XX wieku. Wydział Rehabilitacji Ruchowej, Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie
- Agnieszka Rams (2020). Szwedzki model rehabilitacji – Per Henrik Ling i jego dziedzictwo. Szwedzki model rehabilitacji – Per Henrik Ling i jego dziedzictwo, Akademia Wychowania Fizycznego Im. Bronisława Czecha W Krakowie
- Dr. G. Zander’s medico-mechanische Gymnastik Stockholm, 1892
Źródła fotografii:
1.-7. Dr. G. Zander’s medico-mechanische Gymnastik Stockholm, 1892
