„Inni ludzie nie muszą po mnie wiele oczekiwać… ale ja mam wysokie oczekiwania w stosunku do siebie”

Shannon Miller

Podział gimnastyki

Podział gimnastyki na rodzaje i dyscypliny rozwijał się przez dziesięciolecia, stąd dokładny moment tego wydarzenia nie jest jednoznaczny. W zależności od kraju temat ten niezależnie ewoluował, tworząc własną historię gimnastyki i jej podziału.

Kluczowym wydarzeniem dla Polski w świecie sportu jest Ogólnopolska Konferencja Gimnastyczna, która miała miejsce w Krakowie w 1952 roku. Wyróżniono wtedy 4 kierunki gimnastyki:

1. Gimnastyka podstawowa
2. Sport gimnastyczny
3. Gimnastyka pomocniczo-specjalna
4. Gimnastyka lecznicza

Na podstawie tych kierunków powstało wiele rodzajów gimnastyki.

1. Gimnastyka podstawowa

Cel: dopasowanie ćwiczeń do specyfiki trenującego (wiek, płeć, wysportowanie), mające na celu jego rozwój fizyczny i kształtowanie w nim podstawowych nawyków ruchowych

Podział gimnastyki podstawowej:

1) Gimnastyka podstawowa dla dzieci i młodzieży

a) w wieku przedszkolnym, 3-6 lat

– skupia się głównie na kształtowaniu prawidłowej postawy, rozwoju i wzmocnienia organizmu dziecka

– zaleca korzystanie z najprostszych kombinacji form ruchu np. gry, zabawy

b) w wieku młodszym szkolnym, 7-10 lat – z podstawowym podziałem na elementy dla dziewczynek i dla chłopców

– działanie gimnastyki w tym wieku ma na celu dalszy rozwój kształtowania prawidłowej postawy ale także pracę nad ulepszaniem funkcji układu krążeniowo-oddechowego

– kładzie duży nacisk na cechy psychiczne i fizyczne dziecka

c) w średnim wieku szkolnym, 11-13 lat – urozmaicona o szerszy podział części przeznaczonej dla dziewczynek i dla chłopców

– ma na celu ustalenie harmonii w rozwoju układu mięśniowego oraz kostno-stawowego

– nawołuje do dalszego kształtowania prawidłowej postawy i poprawienia funkcji układu krążenia i oddychania

– skupia dużą uwagę na występowaniu i walce z dysproporcjami ciała

d) w starszym wieku szkolnym, 14-18 lat – znaczący podział w odmianie ćwiczeń dla dziewcząt i dla chłopców

– trening dziewcząt skupia się na aspektach zdrowotno-higienicznych oraz estetycznych

– trening chłopców opiera się na ćwiczeniach sportowo-użytkowych

2) Gimnastyka podstawowa dla dorosłych

– dopasowana do płci, wieku, wykonywanego zawodu, a także stanu zdrowia

3) Gimnastyka dla osób w wieku starszym

– jej głównym założeniem jest utrzymanie sprawności fizycznej oraz zapobieganie negatywnym efektom starzenia się organizmu

– uwzględnia się tu również wiek, stan zdrowia i rodzaj uprzednio wykonywanej pracy ale także płeć osoby, szczególnie istotnym aspektem w przypadku kobiet jest okres przekwitania, podczas którego zachodzą zmiany w organizmie

2. Sport gimnastyczny

Cel: praca nad ulepszaniem umiejętności gimnastycznych do osiągnięcia poziomu mistrzowskiego, aby osiągnąć jak najwyższą ocenę na zawodach sportowych.

Główną ideą sportu gimnastycznego jest:

1. Poznanie i regularna praca nad doskonaleniem techniki sportowej
2. Jak największy rozwój funkcji organizmu i cech psycho-motorycznych
3. Wypracowanie odporności psychicznej i taktyki do startu w zawodach

Podział sportu gimnastycznego:

• Gimnastyka sportowa – uczestnicy startują w wielobojach – kobiety w czwórbojach, natomiast mężczyźni w sześciobojach

Na czwórbój kobiet składają się ćwiczenia:

1. Wolne
2. Na równoważni
3. Na poręczach asymetrycznych
4. W skoku przez konia

Na sześciobój mężczyzn składają się ćwiczenia:

1. Wolne
2. Na drążku
3. Na poręczach symetrycznych
4. Na kółkach
5. Na koniu z łękami
6. W skoku przez konia

• Akrobatyka sportowa – jedynym stosowanym przyrządem jest trampolina (siatka podrzutowa, zwana „batutem”)
• Gimnastyka artystyczna – odrębna dyscyplina sportowa, w której ćwiczenia są wykonywane w towarzystwie akompaniamentu muzycznego z zastosowaniem przyborów; uprawiana tylko przez kobiety  

3. Gimnastyka pomocniczo-specjalna

• gimnastyka pomocnicza w sporcie

Cel:  uzupełnienie braków gimnastycznych w innych sportach.

Ćwiczenia dobierane są według specyfiki sportu trenującego i poziomu, na którym się znajduje.

• gimnastyka specjalna

Cel:  przywrócenie sprawności fizycznej i psychicznej a także regeneracja sił pracowników w zakładach pracy

Regularne ćwiczenia podczas przerw w pracy wykazały szereg pozytywnych korzyści. Polepszyła się postawa ciała pracowników, zatrzymał się rozwój chorób zawodowych, zredukowała się ilość nieszczęśliwych wypadków podczas pracy i wzrosła wydajność pracy, a co za tym idzie – usprawnił się proces produkcji.

4. Gimnastyka lecznicza

Cel: leczenie ruchem przy użyciu odpowiednio dobranych ćwiczeń.

Podział ze względu na efekt działania:

• Gimnastyka profilaktyczna – ma na celu zapobieganie defektom postawy
• Gimnastyka korekcyjna – jej działanie polega na usuwaniu wad postawy i płaskostopia
• Gimnastyka rehabilitacyjna – polega na przyspieszeniu powrotu i przywróceniu pacjenta do zdrowia i sprawności fizycznej

Podział ze względu na wpływ na organizm:

• Ćwiczenia o działaniu punktowym – skierowane na oddziaływanie na konkretne grupy mięśni
• Ćwiczenia ogólne – mające na celu poprawę ogólnej sprawności fizycznej i podwyższeniem wydolności krążenia

Podział ze względu na sposób wykonania:

• Ćwiczenia bierne – pełna kontrola terapeuty nad przebiegiem ćwiczeń pacjenta
• Ćwiczenia czynne – ćwiczenia wykonywane przez pacjenta pod okiem terapeuty bądź z jego pomocą
• Ćwiczenia specjalne – m.in. praca z oddechem
• Ćwiczenia koordynacji ruchów – rozluźnianie mięśni itp.

---

Bibliografia

1. Jezierski R., Rybicka A., „Gimnastyka, teoria i metodyka”, Wyd. AWF, Wrocław 2002
2. Ambroży, Tadeusz, and Krzysztof Latinek. „Przykładowa analiza składowych obciążeń treningowych i startowych w rocznym cyklu szkoleniowym w gimnastyce sportowej kobiet.”
3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Nadia_Com%C4%83neci
4. https://en.wikipedia.org/wiki/Bart_Conner
5. https://en.wikipedia.org/wiki/Simone_Biles

Źródła fotografii:

1. https://en.wikipedia.org/wiki/Simone_Biles#/media/File:EUA_levam_ouro_na_gin%C3%A1stica_art%C3%ADstica_feminina;Brasil_fica_em_8%C2%BA_lugar(28264942923).jpg

Źródła video:

1. https://www.youtube.com/watch?v=eBrwQ7-I6t8&ab_channel=Olympics
2. https://www.youtube.com/watch?v=EZC9o2sU6zg&ab_channel=USAGymnastics